Yalan Tanıklık Suçu
Yalan tanıklık suçunda mağduru her ne kadar yalan tanıklık suçu nedeniyle mağduriyete uğrayan kişi olarak düşünülse de toplumu oluşturan kişiler de mağdur olarak kabul edilmektedir. Böylece toplumda yalan tanıklık suçunda dolaylı mağdur olarak kabul edilmektedir. Bu sebeple de TCK sistematiğinde bu suç özel olarak düzenlenmiştir.Tanık soruşturmaya veya kovuşturmaya konu olay hakkında beş duyu organı aracılığı ile öğrendiklerini yetkili kişi, kurum veya mahkeme önünde aktaran kişiye denir. Yalan tanıklık suçu, yürütülen soruşturma veya kovuşturma kapsamında tanık dinlemeye yetkili kişi, kurul veya mahkeme önünde gerçeğe aykırı biçimde beyanda bulunmak veya tanığın kendisine sorulan sorularda olay hakkındaki bilgisini az veya çok saklaması suretiyle işlenmektedir. Yalan tanıklık suçunun oluşması için tanığın bilinçli bir şekilde yalan beyanda bulunması gerekmektedir. Bu sebeple tanığın algılayış biçiminin farklı olması sebebiyle olaydan farklı değerlendirmeler yapması ve bu şekilde beyanda bulunması yalan tanıklık suçunu oluşturmayacaktır. Yalan tanıklık suçu şikayete tabi suçlar arasında değildir. Resen soruşturma ve kovuşturma yapılır. Fakat suçtan mağdur olan kişi yalan beyanda bulunan tanık hakkında şikayette bulunabilir ama şikayetçi şikayetini geri alsa dahi yalan beyanda bulunan tanık hakkında soruşturma ve kovuşturma işlemine devam edilir.
Yalan tanıklık suçunda yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesi olup görevli mahkeme ise asliye ceza mahkemeleridir. Yalan tanıklık suçunda mağdur toplum olduğu için uzlaştırmaya tabi değildir. Bu sebeple de uzlaştırmaya başvurulması herhangi bir sonuç doğurmayacaktır.
Yalan tanıklık suçunda, yalan beyanda bulunan kişiye karşı verilecek cezalar TCK 272.maddede ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Türk Ceza Kanunu 272. Madde
“...Hukuka aykırı bir fiil nedeniyle başlatılan bir soruşturma kapsamında tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapan kimseye, dört aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.Mahkeme huzurunda ya da yemin ettirerek tanık dinlemeye kanunen yetkili kişi veya kurul önünde gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Üç yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçun soruşturma veya kovuşturması kapsamında yalan tanıklık yapan kişi hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.Aleyhine tanıklıkta bulunulan kişi ile ilgili olarak gözaltına alma ve tutuklama dışında başka bir koruma tedbiri uygulanmışsa, yüklenen fiili işlemediğinden dolayı hakkında beraat kararı veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş olması koşuluyla, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Aleyhine tanıklıkta bulunulan kişinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde; yüklenen fiili işlemediğinden dolayı hakkında beraat kararı veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş olması koşuluyla; yalan tanıklık yapan kişi, ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin hükümlere göre dolaylı fail olarak sorumlu tutulur.Aleyhine tanıklıkta bulunulan kimsenin ağırlaştırılmış müebbet hapis veya müebbet hapis cezasına mahkûmiyeti halinde, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Aleyhine tanıklıkta bulunulan kimsenin mahkûm olduğu hapis cezasının infazına başlanmış ise, altıncı fıkraya göre verilecek ceza yarısı kadar artırılır. Aleyhine tanıklıkta bulunulan kişi hakkında hapis cezası dışında adlî veya idari bir yaptırım uygulanmışsa; yalan tanıklıkta bulunan kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır...” şeklindedir.
Yalan beyanda bulunan tanık kendisinin, üstsoy, altsoy, eş veya kardeşinin soruşturma ve kovuşturmaya uğramasına neden olabilecek bir hususla ilgili olarak yalan tanıklıkta bulunması veya tanıklıktan çekinme hakkı olmasına rağmen, bu hakkı kendisine hatırlatılmadan gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapması halinde, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir. Fakat bu durum özel hukuk uyuşmazlıkları kapsamında yapılan tanıklık hallerine uygulanmamaktadır. Ayrıca yalan tanıklık suçu da etkin pişmanlık hükümlerinin uygulandığı suçlardan biridir. Aleyhine yalan tanıklık yapılan kişi hak kaybına uğramadan, hak kaybına uğradıktan sonra fakat hükümden önce veya hüküm verildikten fakat kesinleşmesinden önce gerçeği söylemesi halinde verilecek ceza indirilebileceği gibi hakkında cezaya hükmolunmayadabilir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu 08.05.2018 T., 2015/187 E., 2018/206 K. Sayılı Kararı
“...Yalan tanıklık suçuyla, yargılamanın doğru olmayan beyanlarla gerçeğe aykırı bir şekilde yönlendirilmesinin önüne geçilerek adaletin tecellisi sağlanmak suretiyle yargılamanın taraflarının haklarının zarar görmesinin engellenmesi amaçlanmaktadır. Yalan tanıklık suçunun maddi unsurunu oluşturan hareket, failin gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapması ve yalan söylemesidir. Gerçeğe aykırı tanıklık yapmak, maddi olay hakkında bilerek gerçeğe aykırı beyanda bulunmak, yalan söylemek, gerçeği inkâr etmek ya da sorulan sorularda bilgisini az veya çok saklamaktır. Yemin suçun unsuru olmamakla birlikte, tanıklığın yemin ettirerek tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde yapılması, suçun daha fazla ceza verilmesini gerektiren nitelikli hâlini oluşturmaktadır...” şeklindedir.
