Uyuşturucu Ve Uyarıcı Madde Suçlarında Etkin Pişmanlık Hükmünün Düzenlenme Şekli

Uyuşturucu Ve Uyarıcı Madde Suçlarında Etkin Pişmanlık Hükmünün Düzenlenme Şekli

Uyuşturucu, uyarıcı madde imal ve ticareti ile kullanma bulundurma suçu TCK‘da özel hükümler başlıklı ikinci kitabın topluma karşı baştaki üçüncü kısmındaki bölümünde 188. ve 191. maddelerinde düzenlenmiştir. TCK’nın 192. maddesinde ise cezayı kaldıran veya azaltan bir şahsi neden olan etkin pişmanlık hali düzenlenmiş bulunmaktadır. Etkin pişmanlık hükmü suç işlendikten sonra söz konusu olmakta bu sebeple tamamlanmamış suçlar için uygulanmamaktadır.

ETKİN PİŞMANLIK HÜKMÜ NE ZAMAN UYGULAMA ALANI BULUR ?

TCK madde 192/1-2-4 müessesesinin uygulanabilmesi için resmi makamların bu suç için haber almaması ya da herhangi bir soruşturmaya başlamaması gerekmektedir.

Suç için haber alındıktan sonra ise şartların gerçekleşmesi ile TCK madde 192/3’e gidilebilmekte ve suçun cezasında indirim yapılabilmektedir.

UYUŞTURUCU VE UYARICI MADDE SUÇUNDA ETKİN PİŞMANLIK HÜKMÜ

TCK madde 192/1-2-4 de uyuşturucu ve uyarıcı maddeye ilişkin suçlar bakımından özel bir pişmanlık hali düzenlenmiştir . 192/3 de ise uyuşturucu uyarıcı madde ticareti, satın alınması, kabul edilmesi ve bulundurulması suçları için soruşturma başlandıktan sonra, gönüllü olarak suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişi hakkında verilecek ceza da indirim yapılması öngörülmüştür. Madde lafzından da anlaşılacağı üzere suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişinin bu konuda gönüllü olması gerekmektedir.

Etkin pişmanlık hükmü uygulama alanı bulduğunda eylem suç olmaktan çıkmamakta sadece duyulan pişmanlık ve eylemin sonuçlarının bir kısmının bertaraf edilmesi sebebiyle faile verilecek cezanın ya kaldırılmasını sağlamakta ya da verilen cezayı azaltan bir durum ortaya çıkarmaktadır.

ETKİN PİŞMANLIK HÜKÜMÜNÜN UYGULANABİLMESİ İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR

TCK MADDE 192/1’İN UYGULANABİLMESİ İÇİN

1. Resmi makamlar haber almadan önce haber verilmeli ya da yardım edilmelidir.
2. Bu bildirim bizzat olayın faili tarafından yapılmalıdır.
3. Bildirim soruşturma ve kovuşturma makamlarına yapılmalıdır.
4. Verilen haber veya bilgi suç ortaklarının yakalanması ya da uyuşturucu uyarıcı maddenin ele geçirilmesini sağlaması gerekmektedir.

• Bu şartlar gerçekleştiğinde TCK madde 192/1 uygulama alnı bulacak ve fail ceza almayacaktır.

TCK MADDE 192/2’NİN UYGULANABİLMESİ İÇİN

1. Resmi makamlarca haber alınmadan önce bildirim yapılmalı
2. Verilen haber veya bilgi suç ortaklarının yakalanması ya da uyuşturucu uyarıcı maddenin ele geçirilmesini sağlaması gerekmektedir
3. Bu bildirim soruşturma ve kovuşturma makamlarına yapılmalı
4. Verilen haber veya bilgi suç ortaklarının yakalanması ya da uyuşturucu uyarıcı maddenin ele geçirilmesini kolaylaştırması gerekmektedir.

• Bu şartlar gerçekleştiğinde TCK madde 192/2 uygulama alnı bulacak ve fail hakkında cezaya hükmolunmayacaktır. Dikkat edilmesi gereken başka bir konu ise bu fıkranın düzenleme şekline göre etkin pişmanlık hükmünün cezayı ortadan kaldıran şahsi sebep olarak kabul edilmesidir.

TCK MADDE 192/3’ÜN UYGULANABİLMESİ İÇİN

1. Suç haber alındıktan sonra
2. Suçun meydana çıkması ve fail ve ortaklarının yakalanması için
3. Hizmet ve yardım etmesi gerekmektedir.

• Bu şartlar gerçekleştiğinde TCK madde 192/3 uygulama alanı bulacak ve failin cezasında indirim uygulanacaktır. Dikkat edilirse madde metninde bu fıkranın uygulanabilmesi için en geç hüküm verilmesine kadar yapılması ve gönüllü olması gerektiği açıktır.

TCK MADDE 192/4’ÜN UYGULANABİLMESİ İÇİN

1. Hakkında uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanan kişi hakkında soruşturma başlamadan önce,
2. Resmi makamlara ya da sağlık kurumuna başvurarak
3. Tedavi ettirilmesini isterse

• Bu şartlar gerçekleştiğinde 192/4 uygulama alanı bulacak ve kişiye ceza verilmeyecektir.

Etkin pişmanlık hükmünün uygulanabilmesi için yukarıda verdiğimiz şartların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

UYUŞTURUCU MADDE SUÇLARINDA ETKİN PİŞMANLIK İLGİLİ YARGITAY KARARLARI

Yargıtay 20. Ceza Dairesinin 2015/12637 E., 2019/530 K. Sayılı İlamı

“…Sanığın savunmasının aksine, hakkında ihbar bulunan ve beraat eden kardeşi ... ile birlikte yaşadığı evin ikinci katında ele geçirilen ve Adana Kriminal Polis Laboratuvarının 20/11/2012 tarihli raporuna göre net 670 gram olan, yıllık kişisel kullanım miktarında bulunan suça konu uyuşturucu maddeyi satma veya başkalarına verme gibi kullanma dışında bir amaç için bulundurduğuna ilişkin soyut ihbar dışında delil elde edilemediği, sanığın eyleminin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturduğu gözetilmeden, yazılı gerekçe ile uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan hüküm kurulması, Kabule göre de;Sanığın kardeşi ... hakkında yapılan ihbar üzerine birlikte ikamet ettikleri evde ele geçirilmesinden sonra ele geçen esrarın kime ait olduğunun bilinmediği aşamada ikrarı ile kendi suçunun ortaya çıkmasını sağlayan sanık hakkında etkin pişmanlığa ilişkin TCK'nın 192. maddesinin 3. fıkrasından öngörülen etkin pişmanlık hükmünün uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş..” şeklindedir.

Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2016/8 E.,  2016/825 K. Sayılı İlamı

“…Suç tarihinde yakalanan ve miktar itibariyle kullanma sınırları dahilinde olan uyuşturucu maddeyi, aleyhinde yeterli ve kesin delil bulunmadığı aşamada, satacak olduğunu belirterek ikrarı ile suç niteliğinin ortaya çıkmasına yardım ettiği anlaşılan sanık hakkında, etkin pişmanlıkla ilgili TCK'nın 192. maddesinin 3. fıkrasının uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi, Kanuna aykırı, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA gerektirmiş..” şeklindedir.

Yargıtay kararlarından ve anlattıklarımızdan da anlaşılacağı üzere etkin pişmanlık hükmünün uygulanabilmesi için kanunda yazan şartların bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu şartların gerçekleşmesi ile kişi hakkında suçun niteliğine göre ya ceza indirimi yapılmakta ya da herhangi bir cezaya hükmedilmemektedir.