Alkollü Araç Kullanma
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre, karayollarında uyuşturucu/uyarıcı madde tesirinde veya belirli sınırların üzerinde alkollü bir vaziyette araç kullanmak yasaktır. Alkollü araç kullanma durumunda sürücüye, idari ve cezai yaptırım olmak üzere 2 farklı yaptırım uygulanır:
Sürücünün kanında mevzuatta belirtilen sınırların üzerinde alkol bulunmasına durumunda idari para cezası uygulanır.
Alkol kullanmak suç teşkil etmemekle beraber sürücünün alkol kullanarak kamu güvenliğini tehlikeye soktuğu bazı durumlarda bu durumun suç teşkil etmesi mümkündür. Aşırı düzeyde alkollü olarak veya uyuşturucu madde etkisi altındayken araç kullanan sürücüler hakkında TCK m. 179/2 gereğince “Trafik Güvenliğini Tehlikeye Düşürme” suçundan dolayı 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası istemiyle ceza davası açılabilmektedir.
Sürücünün alkol kullanmadan dolayı yaptırıma tabi olabilmesi için alkol kullanımının trafik güvenliğini tehlikeye sokması gerekmektedir. Bu durum ise alkol tespit testleri ve alkolmetre ile ölçülmektedir.
Alkol Tespit Testleri ve Promil Sınırı
Promil, alınan alkolün 100 miligram kandaki oranını miligram olarak gösteren ölçü birimidir. Kandaki promil seviyesi solunum testleri ve kan testleri ile ölçülür.
Hususi otomobil sürücülerinin 0.50 promilin ticari ve diğer araç sürücülerinin ise 0.20 promilin üzerinde alkollü araç sürmeleri ve trafik kazasına sebebiyet vermeleri durumunda sürücüler, TCK m.179/3 atfıyla TCK m.179/2 gereği cezalandırılırlar. Ancak TCK kapsamında suç oluşması açısından 1.00 promil alkol her halde suça sebebiyet verir. Bu alkol oranında suçun oluşması için trafik kazasına sebebiyet verme hususu aranmaz.
İdari para cezasının uygulanması için ise alkol oranının hususi araçlarda 0.50 promil, ticari ve diğer araçlarda 0.20 promili geçmesi yeterlidir.
Sürücünün Alkolmetreye Üflememesinin Cezası Nedir?
Alkolmetre, kanda bulunan alkol miktarını, nefes yolu ile tespit edebilen alettir. Karayolları Trafik Kanunu’na göre alkolmetreye üflememe idari para cezasını gerektiren bir kabahattir. 2024 yılı için söz konusu para cezası 18.452 TL’dir. Ayrıca bu durumda ehliyete 2 yıl süreyle el konulmaktadır.
Alkollü Araç Kullanmanın Cezası Nedir?
- İlk Kez Alkollü Araç Kullanmanın Cezası: İlk kez alkollü araç kullanmanın cezası 2024 yılı için 6.439 TL’dir. Bununla beraber aynı zamanda söz konusu araç trafikten menedilirken sürücü belgesine ise 6 aylığına el konulur ve 20 ceza puanı yazılır.
- İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmanın Cezası: 2024 yılı için ikinci kez alkollü araç kullanmanın cezası 8.075 TL’dir. Ayrıca araç trafikten menedilirken sürücü belgesine ise 2 yıllığına el konulur ve 20 ceza puanı yazılır.
- Üçüncü Kez Alkollü Araç Kullanmanın Cezası: Üçüncü kez alkollü olarak araç kullanan kişiye 2024 yılı için 12.977 TL para cezası uygulanır. Aynı zamanda ehliyetine 5 yıl süresince el konulur, araç trafikten menedilir ve 20 ceza puanı alır.
Alkollü Araç Kullanma Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?
Bu sebeple, idari yaptırıma tabi tutulan kişi sulh ceza hakimliğine dilekçe yoluyla itirazda bulunabilir. Söz konusu ceza kişiye tebliğ edildikten 15 gün içerisinde sürücünün itirazda bulunması gerekmektedir. Ancak kişiye tutanak verilmişse süre tutanağın alındığı tarihten itibaren işlemeye başlar.
Alkollü araç kullanma cezasına idare mahkemesi nezdinde ise tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde itiraz edilebilir.
Alkollü Araç Kullanma Cezasına İtirazda Görevli ve Yetkili Mahkeme Nedir?
İdari para cezasına ilişkin itirazlar cezayı veren idarenin bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hâkimliğine veya idare mahkemesine yapılır.
Sürücünün fiili trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu teşkil ediyorsa bu suçun yargılamasında görevli ve yetkili mahkeme suçun işlendiği yerdeki asliye ceza mahkemesidir.
İLGİLİ YARGITAY KARARI
T.C. YARGITAY 19.CEZA DAİRESİNİN 30.12.2015 TARİHLİ 2015/17822 E. , 2015/9632 K. SAYILI KARARI
“…Dosya kapsamına göre, mahkemece kabahatlinin aynı eylemi nedeniyle iki ayrı kabahat fiili işlediği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 15/1. maddesi uyarınca en ağır idari para cezasını gerektiren eylem nedeniyle ceza verileceği ve kabahatlinin alkollü araç kullanmak eylemi nedeniyle hakkında kamu davası açıldığı cihetle 5326 sayılı Kanun’un 15/3. maddesindeki düzenleme uyarınca ayrıca kabahat fiilinden dolayı idari yaptırım uygulanamayacağı gerekçeleriyle başvurunun kabulüne karar verilmiş ise de; sürücü belgesinin geri alınma süresi içerisinde araç kullanmak ve alkollü araç kullanmak fiillerinin tek eylem olarak kabulü mümkün olmadığı gibi; 2918 sayılı Kanun’un 48/5-6. maddesinde yeralan “Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 700 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde; ikinci defasında 877 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veya üçten fazlasında ise, 1.407 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar. Yapılan tespit sonucunda, 1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanununun 179. maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenlemeye nazaran kabahatli hakkında ceza davası açılmış olmasının alkollü araç kullanmak eyleminden ötürü idari yaptırım kararı verilmesine mani olmadığı gözetilmeksizin yazılı şekilde karar tesisinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Sulh Ceza Hâkimliğinin 13/02/2015 tarihli ve ...değişik iş sayılı kararının CMK'nın 309/4. maddesi uyarınca aleyhe tesir etmemek üzere BOZULMASINA, 30/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi…” şeklindedir.
Yukarıdaki Yargıtay kararından da görüleceği üzere alkollü olarak araç kullanan sürücüye olayın gerçekleştiği yılda belirlenen tutara göre idari para cezası verilir. Aynı zamanda kişinin sürücü belgesine belli bir süreliğine el konulur.
